Data in Actie

Help

Help en uitleg

Hoe je Data in Actie gebruikt, waar de cijfers vandaan komen en hoe de site in elkaar zit.

Waar is het voor?

Data in Actie laat zien wat er in de open cijfers van Nederland zit. Overheden zoals het CBS, het KNMI, Rijkswaterstaat, het RIVM en de RDW publiceren die cijfers vrij. Wij verzamelen ze in één database en bouwen er apps op: kaarten, overzichten en spelletjes over het weer, het water, de lucht, het verkeer en je eigen gemeente.

Alles is gratis, zonder account en zonder advertenties. Elke app zegt wat ze doet, uit welke bron haar cijfers komen en wat ze in je browser bewaart.

Een app vinden

  • Op de voorpagina kies je een thema of kijk je door alle apps. Een thema is een onderwerp, zoals weer, water of gemeenten. Nu zijn er 21 apps in 7 thema's.
  • Alle apps kun je filteren op thema en ordenen: per thema, best beoordeeld, populairst of van A tot Z. De ster en het cijfer bij een app zijn de gemiddelde beoordeling van bezoekers.
  • Het zoekveld bovenaan zoekt in apps, thema's en cijfers. Typ een woord als "woz" of "regen". Met de toets / spring je naar het veld. Zonder JavaScript werkt het als gewoon formulier.
  • Elke app heeft een eigen pagina met wat ze doet, welke cijfers ze gebruikt en wat anderen ervan vinden.

Een app gebruiken

  • Kies "Open de app" (of "Speel nu" bij een spel). Een overzicht laat meteen zijn cijfers zien. Je kiest bovenaan wat je wilt zien, bijvoorbeeld een gemeente, een meetpunt, een dag of een kenmerk, en drukt op de knop.
  • Wat je koos staat in het adres van de pagina. Je kunt het adres delen of bewaren en krijgt later dezelfde weergave terug.
  • Een overzicht werkt ook zonder JavaScript. Een spel heeft JavaScript nodig en zegt dat erbij.
  • Onder elke app staan drie links: beoordeel de app, stel een functie voor, en steun Data in Actie.

Spelletjes

  • Hoger/Lager, Weerduel en Automerken-duel stellen elke dag vijf vragen, voor iedereen dezelfde. Om middernacht Nederlandse tijd komen er nieuwe. Je kiest, ziet dan de echte cijfers en gaat door naar de volgende vraag.
  • Raad de gemeente heeft elke dag één gemeente en zes gokken. Na elke gok hoor je hoeveel kilometer je ernaast zat en in welke windrichting het antwoord ligt, en komt er een hint bij. Typ de naam en kies uit de lijst; Den Haag en Den Bosch mogen ook.
  • Je reeks telt de dagen achter elkaar dat je het spel afmaakte. Je uitslag deel je als rijtje blokjes: hoe donkerder, hoe beter. De duelspellen kun je ook oefenen zonder dat het meetelt.
  • Je antwoorden van vandaag en je reeks staan alleen in je eigen browser. Een ander apparaat of een privévenster begint opnieuw.

Kaarten en grafieken lezen

  • Op een kaart is elke gemeente gekleurd in een van vijf klassen. Een klasse is een vijfde deel van de gemeenten, dus de klassen zijn niet even breed. Hoe donkerder, hoe hoger de waarde. De sleutel naast de kaart zegt wat elke kleur betekent.
  • Een stip op een kaart is een meetpunt: de waarde is gemeten. De kleur van een gemeente tussen weerstations is een schatting en staat als schatting op de pagina.
  • Een plaatje is er voor het oog. Alles wat het laat zien staat ook in woorden en vaak ook als tabel: kijk naar "Alle gemeenten als tabel" en vergelijkbare knoppen.
  • Een verband tussen twee kenmerken is geen oorzaak, en een hoge of lage plek in een rij is geen oordeel. De apps zeggen dat erbij.

Waar de cijfers vandaan komen

  • Onder elke app staat welke bronnen ze leest, met de licentie en de datum van het nieuwste cijfer. Op de pagina Data staan alle bronnen, alle CBS-tabellen met hun laatste wijziging en wat erin zit.
  • Elke bron levert op haar eigen ritme. Het weer van het KNMI komt een of twee dagen later binnen, waterstanden en luchtmetingen elk uur of vaker, en het voertuigenregister elke dag. Een app zet erbij van welke dag of welk uur een cijfer is.
  • Een cijfer dat de bron niet geeft, tonen wij niet als nul. Het CBS laat cellen leeg als ze zijn weggelaten om een persoon niet herkenbaar te maken of nog niet zijn gepubliceerd.
  • Wij zijn niet verbonden aan de bronnen. De cijfers zijn vrij te gebruiken met bronvermelding, onder de licentie van elke bron.

Meedoen

  • Beoordelen. Geef een app 1 tot 5 sterren op haar pagina, en schrijf er desgewenst bij wat je vindt. De sterren tellen meteen; een tekst verschijnt nadat wij hem hebben gelezen. Stuur je het formulier nog eens, dan vervangt dat je vorige beoordeling.
  • Een app of functie vragen. Op Ideeën en wensen stuur je in wat je mist. Je kunt op wensen van anderen stemmen. Een melding van een fout blijft privé.
  • Bewaren en delen. Met "Bewaar" zet je een app in je lijst "Jouw bewaarde apps" bovenaan Alle apps. Met "Deel" deel je het adres. Beide hebben JavaScript nodig.
  • Steunen. Zie Steun en zakelijk gebruik.

Uiterlijk en toegankelijkheid

  • Met de knop "Kleuren" bovenaan kies je uit tien kleurenschema's, onder meer een met hoog contrast, of "Automatisch", dat het licht of donker van je apparaat volgt. Je keuze blijft in je browser.
  • De site is te gebruiken met alleen het toetsenbord. De link "Naar de inhoud" bovenaan slaat het menu over en je ziet altijd waar je bent.
  • Tekst is te vergroten tot 200 procent zonder dat er iets afbreekt. Knoppen en links zijn minstens 44 bij 44 pixels. Beweging is zacht en verdwijnt als je apparaat vraagt om minder beweging.
  • Kaarten en grafieken zijn niet het enige wat er staat: de cijfers staan ook in woorden en tabellen, zodat een schermlezer ze voorleest.

Wat wij bewaren

  • Geen account en geen advertenties. Alleen als jij dat goedvindt, meten we met Google Analytics hoe de site wordt gebruikt: dat zet twee cookies en stuurt gegevens over je bezoek naar Google. Zeg je nee, of heb je nog niets gekozen, dan gaat er niets naar Google en zet de portal geen cookie. Je keuze kun je altijd wijzigen onderaan elke pagina.
  • We tellen hoeveel keer een pagina of app wordt geopend en hoeveel spelletjes worden afgemaakt, als losse getallen per dag, zonder te weten wie het was.
  • Een beoordeling, een idee of een stem bewaren we met een onleesbare code die van je netwerkadres is gemaakt, zodat je maar één keer beoordeelt of stemt. Het adres zelf bewaren we niet.
  • Je bewaarde apps, je kleurenschema en de stand van een spel staan alleen in je eigen browser.

De privacyverklaring van de studio staat op de site van VibeSoft Studio. Meer details staan op de pagina Steun.

Iets werkt niet?

Het weer lijkt van gisteren.
Dat klopt: het KNMI meldt een dag een of twee dagen later. Weerbord en Weerkaart gebruiken de nieuwste dag waarop genoeg stations meldden en zeggen welke dag dat is.
Een grafiek zegt dat er nog te weinig dagen zijn.
Sommige reeksen groeien pas als de database ze elk uur of elke dag bijhoudt, zoals De spits in de lucht en het getijverschil bij Kustgetij. De pagina zegt hoeveel dagen er zijn en hoeveel er nodig zijn; de grafiek verschijnt vanzelf.
Mijn bewaarde apps of mijn spelreeks zijn weg.
Die staan alleen in je eigen browser. In een ander apparaat, een privévenster of nadat je de gegevens van de site wist, begin je opnieuw.
Een formulier doet niets.
De formulieren werken ook zonder JavaScript. Staat er een melding in rood, lees dan wat er mis is: een tekst mag geen webadres bevatten en een review is minstens tien tekens. Stuur je veel in, dan vragen we je een uur te wachten.
Ik zie een fout in de cijfers of in een app.
Meld het via een melding van een fout. Een melding blijft privé en we lezen hem altijd.

Zo is het gebouwd

Een app vraagt nooit zelf bij een bron. Alle bronnen worden eerst in één database gezet en elke app leest daaruit. Is een bron even onbereikbaar, dan werkt de app met de laatst geladen cijfers.

  1. JijJe browser. Geen account: wat je bewaart (bewaarde apps, je kleurenschema, de stand van een spel) staat alleen in je eigen browser. Cookies zet de portal alleen als je Google Analytics toestaat.
  2. De portalNext.js 16 op Vercel, in Frankfurt. Elke pagina wordt per verzoek gebouwd, met een beveiligingsregel die voor elk verzoek anders is. De portal toont de apps, de thema's, het zoeken en de pagina met bronnen.
  3. De apps21 apps in 7 thema's. Elke app is een eigen pakket met een eigen tekst over wat ze doet en wat ze bewaart, en leest alleen via de leeslaag. De kaarten gebruiken de gemeentegrenzen van PDOK, die in de code zijn opgeslagen.
  4. De leeslaagEén pakket dat alle apps gebruiken: het vraagt de database, rekent (rangen, klassen, verbanden, getij) en onthoudt het antwoord een paar minuten. Een waarde die er niet is, komt er niet in en wordt nooit nul.Rol odl_reader: alleen lezen
  5. Open Data LayerEén Postgres-database bij Neon in Frankfurt: 8 CBS-tabellen met 13 kenmerken, 4 andere bronnen met meetwaarden. Ernaast staan, apart, de beoordelingen, ideeën en tellers van bezoekers.
  6. Het ladenEen taak van Vercel draait elk half uur en laadt wat aan de beurt is: elke bron heeft een eigen ritme. Bij het CBS kijkt ze of tabellen nieuw of veranderd zijn en kopieert ze alleen de gekozen kenmerken. Mislukt een bron, dan blijven de laatste cijfers staan en staat de mislukking in het logboek.Rol odl_loader: schrijft de cijfers, verder niets
  7. Open data van overhedenCBS, Rijkswaterstaat, RIVM, KNMI en RDW. Elke bron heeft een eigen licentie, die bij het cijfer staat.
Van boven naar beneden gaat de vraag van een bezoeker naar de bron; de cijfers reizen de andere kant op. De getallen komen uit de database.

Wat erin zit

  • De portal: Next.js 16 met React 19 en TypeScript, op Vercel in Frankfurt. Elke pagina wordt per verzoek gebouwd. Er staan geen lettertypen of plaatjes van anderen op de pagina's. Het script van Google Analytics laadt alleen nadat de bezoeker dat heeft toegestaan.
  • De database: Postgres bij Neon, ook in Frankfurt, via de Vercel Marketplace. Standaard SQL, zodat de host kan wisselen.
  • Eén repository: de portal, elke app, de leeslaag, de kaartgegevens, de spelmotor en de laadscripts staan in één opslagplaats, als aparte pakketten. Een app importeert nooit een andere app.
  • Gedeelde onderdelen: grafieken, kaarten, keuzelijsten en de bronregel onder elke app komen uit één pakket, zodat alles er gelijk uitziet en dezelfde toegankelijkheid heeft.
  • Drie rollen in de database: één die alleen leest (de apps), één die alleen de cijfers schrijft (het laden) en één voor wat bezoekers insturen. Geen enkele rol mag het schema aanpassen. Elke rol is getest op wat ze níet mag.
  • Gecontroleerd: eenheidstests, een test van de database en een browsercontrole van elke pagina en elke app in Chromium en Firefox: op telefoon- en beeldschermformaat, licht en donker, met 200 procent zoom, zonder JavaScript en met een toegankelijkheidstest.

Zo komt een nieuwe app erbij

Een app is een map met een beschrijving (naam, thema, wat ze doet, wat ze bewaart, welke cijfers ze leest), een pagina die haar cijfers via de leeslaag haalt, en tests. De portal maakt zijn lijst van apps uit die mappen. Staat een cijfer of bron er nog niet in, dan komt die eerst in de database, met zijn eigen licentie en ritme.

Mis je een app? Vraag hem aan.